بيـگـانه مـگوييد مـرا زيـن كـويم ַַַַַ در شهر شما خـانةخـود مي‌جـويم ַַַ دشمن نيم هرجند كه دشمن رويم ַַַַַ اصلم ترك است اگرچه هندي گويم(مولوي) ............ پدر بر پدر مرمرا ترك بود........ كه هر يك به فرزانگي گرگ بود. نظامي . . . مطالب بسیار مفید و خواندنی این وبلاگ رامطالعه فرمایید          بخش موضوعات مکانی برای شما مهیا نموده است که امکان انتخاب موضوعات گوناگون درباره تاریخ،تمدن،فرهنگ و زبان ترکان رابرای شما وجود داشته باشد.              تاریخ پرشکوه ترکان ایران و جهان را بخوانید و با واقعیات تاریخ آشنا شوید. تاریخی که همواره از سوی راسیستهای ایران انکار، جعل، تحریف و نادیده گرفته شده است.          آشنایی با هویت و گذشته حق مسلم ماست و هیچ کس نمی تواند ما را بخاطر این مضوع متهم به ناسیونالیسم و قوم گرایی نماید.               تحصیل بزبان مادري حق مسلم تمامی انسانهای جهان است.حقی که سالها از ترکان ایران گرفته شده و زبان بیگانه بر آنها تحمیل شده است ماكولو هاراي - تاريخ تركان

تقويم رويدادها و روزهاي مهم آذربايجان



فروردين (آغلارگولر):
1 فروردين- تولد حمزه اوغلو خشكنابي (نويسنده و فعال سياسي) در روستاي خشكناب بستان آباد به سال 1301[1]. تولد علي دايي (فوتباليست) در اردبيل به سال 1348. تولد عاشيق حسين تبريزي در 1310. تولد ربابه مرادوا (خواننده و بازيگر نقش ليلي در اپراي ليلي و مجنون) در اردبيل به سال 1309.
2 فروردين- تولد سليمان رحيموف (نويسنده) در 1279. تولد علي آقا آقايف (هنرمند و بازيگر نقش مشهدي عباد) در باكو به سال 1292.
4 فروردين- تولد عاشيق علي قره داغي در 1331.
6 فروردين- تولد عاشيق چنگيز مهدي پور در 1341.
8 فروردين- تولد صدقي روح الله (بازيگر تئاتر) در باكو به سال 1265. مرگ سليمان ثاني (آخوندوف) (نويسنده) در باكو به سال 1318.
9 فروردين- تولد معجز شبستري (شاعر) در 1252.
10 فروردين- قتل عام آذربايجانيان به دست داشناكهاي ارمني در باكو و ديگر شهرهاي آذربايجان در 1297 (فاجعة مارس).
12 فروردين- قيام كلنل محمدتقي خان پسيان در 1300. مرگ رسول رضا (شاعر) در 1360.
13 فروردين- تولد عاشيق عبدالعلي نوري در 1318.
14 فروردين- مرگ آيت لله سيدمحمدكاظم شريعتمداري (مرجع تقليد) در قم به سال 1365. اشغال شهر كلبجر توسط نيروهاي ارمني در 1372.
16 فروردين- مرگ پروين اعتصامي در تهران 1320.  
17 فروردين- انتشار نخستين شمارة مجلة «ملانصرالدين» توسط جليل محمدقليزاده در تفليس به سال 1285. آغاز قيام شيخ محمد خياباني در تبريز در 1299. صدور قطعنامة شمارة 822  شوراي امنيت سازمان ملل متحد در 1372  كه در آن شوراي امنيت، خواستار «تخلية كلية نيروهاي اشغالگر از ناحية كلبجر و ديگر نواحي اشغال شدة آذربايجان» شده بود. مرگ قاچاق سليمان (عضو و فرمانده گروه قاچاق نبي) در 1296.
20 فروردين- انتشار روزنامة «تجدد» در تبريز به كوشش شيخ محمد خياباني در 1296.
22 فروردين- مرگ صمد سرداري نيا (نويسنده و مترجم) در تبريز به سال 1387. مرگ بولوت قارا چورلو (شاعر) در 1358.
24 فروردين- مرگ غلامحسين بيگجه خاني (نوازنده) در 1366.
25 فروردين- برگزاري كنگرة دهقاني آذربايجان در تبريز در 1325.
28 فروردين- تولد محمدرضا ايراني ملك كيان (نقاش) در1333. تولد لطفيار ايمانوف (خواننده) در صابر آباد به سال 1307.
30 فروردين- مرگ هاوارد باسكرويل معلم آمريكايي در جريان مبارزات مردم تبريز در 1288. اعدام علي باكري (مبارز) در زندان حكومت پهلوي به سال 1351. تولد محمد راحم (شاعر) در باكو به سال 1286.
ارديبهشت (گولن آي):
4 ارديبهشت- تولد ميرجلال پاشايف (نويسنده و اديب) در اردبيل به سال 1287.
6 ارديبهشت- آغاز بكار رسمي راديو تبريز توسط حكومت ملي آذربايجان در 1325.
7 ارديبهشت- سقوط جمهوري دموكراتيك آذربايجان به دست بلشويكها در 1299.
8 ارديبهشت- تولد عاشيق رسول قرباني در 1314. مرگ حسن شفيع زاده (رزمنده) در جبهة جنگ با عراق در سال 1366.
9 ارديبهشت- تولد راميز قوليف (نوازنده) در 1326.
10 ارديبهشت- مرگ رضا صراف تبريزي (شاعر) در 1286. نخستين اجراي اپراي كوراوغلو ساختة اوزئير حاجي بيگوف در 1316.
12 ارديبهشت- تولد عباس عبدالله (نويسنده و شاعر و مترجم) در 1319. تولد عاشيق رحيم نظري در 1341.
14 ارديبهشت- مرگ صدقي روح الله (بازيگر تئاتر) در باكو به سال 1338.
15 ارديبهشت- انتشار نخستين شمارة مجلة وارليق در تهران به سال 1358.
16 ارديبهشت- مرگ حسين منزوي (شاعر) در 1383. مرگ عاشيق علي فيض اللهي وحيد در 1374. مرگ محمد راحم (شاعر) در باكو به سال 1356.
18 ارديبهشت- تولد عظيم عظيم زاده (نقاش) در روستاي نوخاني باكو به سال 1259. مرگ عبدالله سور (عبدالله محمدزاده) (ادبيات شناس) در گنجه به سال 1291.
19 ارديبهشت- اشغال شوشا در قره باغ توسط نيروهاي ارمني در 1371. برقراري آتش بس سراسري در قره باغ در سال 1373. تولد حيدرعليف (رئيس جمهور آذربايجان) در 1302. اعتراض و تظاهرات گستردة دانشجويان آذربايجان و بويژه تبريز به انتشار پرسشنامة موهن صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران در توهين به تركها در سال 1374  (روز دانشجوي آذربايجان).
21 ارديبهشت- تولد صمد سرداري نيا (نويسنده و مترجم) در 1326.
23 ارديبهشت- تأسيس نخستين كودكستان ايران در تبريز به كوشش جبار باغچه بان در 1303.
24 ارديبهشت- مرگ قارا قارايف (آهنگساز) در 1361. روز بين المللي زبان تركي.
25 ارديبهشت – تولد عاشيق آباك در 1266.
27 ارديبهشت- اشغال لاچين در قره باغ توسط نيروهاي ارمني در 1371. مرگ صمد وورغون (شاعر و نمايشنامه نويس) در 1335. نصب مجسمة ستارخان سردار ملي در باغ گلستان تبريز در 1325.
28 ارديبهشت- تولد رسول رضا (شاعر) در 1289.
31 ارديبهشت- مرگ سيد عظيم شيرواني (شاعر) در 1267.

خرداد (قيزاران):
1 خرداد- مرگ عاشيق عبدالعلي نوري در 1382. قيام مردم آذربايجان در اعتراض به كاريكاتور توهين آميز روزنامة ايران در 1385. مرگ انور اردبيلي (شاعر اهل بيت) در 1371. اعدام فريدون ابراهيمي (دادستان كل حكومت ملي آذربايجان) در تبريز به سال 1326  به دست حكومت پهلوي.
2 خرداد- برگزاري نخستين كنگرة كارگران آذربايجان در تبريز در 1325. آغاز انتشار روزنامة «آژير» به كوشش سيد جعفر پيشه وري در تهران در 1322.
3 خرداد- مرگ ابراهيم خليل خان جوانشير حاكم قره باغ به دست روسها در 1185. تولد دكتر جواد هيئت (نويسنده) در تبريز به سال 1304.
4 خرداد- مرگ سعيد محسن (مبارز) 1351  در زندان پهلوي. اعدام محمدحنيف نژاد (مبارز) در 1351.
5 خرداد- مرگ رحيم مؤذن زاده اردبيلي (مؤذن) در 1387.
6 خرداد- تولد محمدعلي تربيت (نويسنده و شهردار تبريز) در 1256.
7 خرداد- استقلال و تأسيس جمهوري دموكراتيك آذربايجان به مركزيت شهر باكو و رهبري محمد امين رسول زاده در 1297.
8 خرداد- تولد هابيل عليف (كمانچه نواز) در آغداش به سال 1308.
9 خرداد- تولد ميرزا علي اكبر صابر (شاعر) در شاماخي به سال 1241.
10 خرداد- مرگ زلفي آدي گوزلوف (خواننده) در باكو به سال 1324.
12 خرداد- تولد عاشيق فرخ مهدي پور در 1341.
17 خرداد- تولد رضا ژاله (سازندة ساز و شاعر) در خياو به سال 1326.
19 خرداد- تولد رشيد بهبودوف (خواننده) در 1368.
20 خرداد- مرگ ميرهاشم امير آرين (از فعالان جمهوري خودمختار آذربايجان) در تهران به سال1383. تولد محمد عارف (اديب) در باكو به سال 1283.
21 خرداد- تولد مفتون اميني (شاعر) در 1305.
22 خرداد- افتتاح دانشگاه تبريز توسط حكومت ملي آذربايجان در 1325.
24 خرداد- مرگ عظيم عظيم زاده (نقاش) در باكو به سال 1322.
25 خرداد- افتتاح موزة هنري بهزاد در تبريز توسط حكومت ملي آذربايجان در 1325.
28 خرداد- مرگ آيت الله سيد احمد خسروشاهي در 1356.

تير (قوْرا پيشن):
2 تير- تولد صمد بهرنگي (نويسنده) در 1318. تولد پرويز پرستويي (بازيگر سينما و تئاتر) در روستاي چارلي همدان به سال 1334. تولد بلبل محمدوف (خواننده) در روستاي خان باغي شوشا به سال 1276.
3 تير- تولد ابوالفضل ايلچي بيگ (رئيس جمهور آذربايجان) در 1317.
8 تير- مرگ دكتر منوچهر مرتضوي (استاد دانشگاه و نويسنده) در تبريز به سال 1389. تولد نگار رفيع بيگلي (شاعر) در 1292.
12 تير- آزادسازي شهر آغدره در قره باغ توسط ارتش آذربايجان در زمان رياست جمهوري ابوالفضل ايلچي بيگ در 1371. برانداختن پرچمهاي سفيد تسليم از سر در خانه هاي تبريز توسط ستارخان و آغاز مقاومت خونين تبريز در سال 1287. تولد بابك خرمدين (قهرمان ملي آذربايجان). مرگ علامه عبدالحسين اميني (نويسنده) در 1349.
14 تير- مرگ ميرزا طاهر خوشنويس (خطاط و خوشنويس) در 1355.
15 تير- تولد حسين محمدزاده صديق (معلم، مصحح، نويسنده و مترجم) در 1324.
16 تير- تولد علي آذري (نويسنده ومورخ) در تبريز به سال 1283.
17 تير- مرگ عاشيق عزيز شهنازي در 1374. تولد عبدالازل دميرچي زاده (زبانشناس) در شكي به سال 1288. مرگ نجف بيگ وزيروف (نويسنده و نمايشنامه نويس) در چوخوريورد به سال 1305.
18 تير- تولد عاشيق حسين علافي آذر 1324.
19 تير- تولد سيد عظيم شيرواني (شاعر) در شاماخي به سال 1214. مرگ عباس صحت (عباقلي مهديزاده) (شاعر) در گنجه به سال 1297.
20 تير- مرگ سليمان رحيموف (نويسنده) در 1367. مرگ ميرزا علي اكبر صابر (شاعر) درشاماخي به سال 1290. مرگ سيد جعفر پيشه وري نخست وزير حكومت ملي آذربايجان در باكو به سال 1326.
22 تير- مرگ سيدجمال ترابي طباطبايي (سكه شناس و مورخ) در 1388.
23 تير- تولد جلال قارياغدي (مجسمه ساز) در شوشا به سال 1294.
24 تير- تولد محمد آراز (شاعر) در 1312.
27 تير- تولد عباسقلي يحيوي اردبيلي (شاعر اهل بيت) در 1280.
مرداد (قويروق دوْغان):
1 مرداد- تأسيس استان خودمختار قره باغ كوهستاني در 1302. اشغال شهر آغدام در قره باغ توسط نيروهاي ارمني در 1372. تولد مارال رحمان زاده (نقاش) در 1295. تولد عبدالله سور (عبدالله محمدزاده) (ادبيات شناس) در گنجه به سال 1262. مرگ عبدالله شايق (نويسنده و معلم) در تفليس به سال 1338.
2 مرداد- زخمي شدن ستارخان در پارك اتابك تهران در 1289.
4 مرداد- جنگ شديد در محلة اميره قيز و مقاومت حيرت انگيز ستارخان و مجاهدان آذربايجان در برابر نيروهاي شاه در 1287. تولد رضا دقتي (عكاس) در تبريز به سال 1331.
7 مرداد- صدور قطعنامة شمارة 853 شوراي امنيت سازمان ملل در 1372  كه در آن شوراي امنيت خواستار «خروج فوري، قطعي و كامل نيروهاي اشغالگر از ناحية آغدام و ديگر مناطق تحت اشغال جمهوري آذربايجان» شد. تولد عباس ميرزا (شاهزاده و حاكم آذربايجان) در 1168.  
8 مرداد- مرگ مرتضي رسام نخجواني (نقاش) در 1382.
9 مرداد- مرگ منزوي اردبيلي (شاعر اهل بيت) در 1371.
10 مرداد- اشغال دوبارة شهر آغدره در قره باغ توسط نيروهاي ارمني در 1371.
14 مرداد- مرگ محمدنخجواني (از بنيانگذاران كتابخانة ملي تبريز) در 1341.
22 مرداد- تولد فرهاد آقازاده (شرقلي) (معلم و زبانشناس) در شوشا به سال 1259.
23 مرداد- تولد احد حسيني (مجسمه ساز) در تبريز به سال 1323.
25 مرداد- مرگ دكتر غلامحسين بيگدلي (مبارز، نويسنده و استاد دانشگاه) در 1377. تولد ستارخان سردار ملي در قره داغ آذربايجان به سال 1246. تولد بختيار وهابزاده (شاعر) در شكي به سال 1304.
26 مرداد- اشغال شهر فضولي توسط نيروهاي ارمني در 1372. مسلم ماغامايف (خوانندة اپرا) در باكو به سال 1321.  
29 مرداد- تولد خان شوشينسكي (خواننده) در 1280.

شهريور (زومار):
1 شهريور- مرگ ابوالفضل ايلچي بيگ (رئيس جمهور آذربايجان) در 1379.
4 شهريور- مرگ عاشيق پناه پناهوف 1357. تولد اكبر عبدي (هنرپيشه) در 1339.
6 شهريور- مرگ ربابه مرادوا (خواننده و بازيگر نقش ليلي در اپراي ليلي و مجنون) در باكو به سال 1362.
8 شهريور- استقلال جمهوري آذربايجان در 1370.
9 شهريور- مرگ صمد بهرنگي (معلم و نويسنده) در 1347.
10 شهريور- اشغال شهر قبادلي توسط نيروهاي ارمني و كشتار اهالي آذربايجاني آن در 1372. اشغال شهر جبرائيل توسط نيروهاي ارمني  در 1372.
11 شهريور- تولد دكتر حميد نطقي (نويسنده، مترجم و پدر روابط عمومي در ايران) در 1299. افتتاح فيلارمونياي دولتي تبريز توسط حكومت ملي آذربايجان در 1325. مرگ اميرحسين صدقياني (نخستين لژيونر فوتبال ايران و نخستين سرمربي تيم ملي فوتبال ايران) در 1361.
12 شهريور- اعلام تشكيل فرقة دموكرات آذربايجان (1324 ). مرگ محمدرضا ايراني ملك كيان (نقاش) در 1373.
13 شهريور- مرگ عزيزه جعفرزاده (شاعر و نويسنده) در 1382. مرگ دكتر محسن هشترودي (رياضيدان) در 1355.
15 شهريور- تولد قادر ميزباني (قهرمان دوچرخه سواري) در تبريز به سال 1354.
18 شهريور- مرگ ميرزا آدي گوزل بيگ (نويسنده) 1227. مرگ رشيد بهبودوف (خواننده) در 1368.
20 شهريور- تولد عاشيق سايات نووا در 1174. مرگ آيت الله سيد اسدلله مدني (امام جمعه) تبريز در واقعه تروريستي در 1360.
22 شهريور- مرگ شيخ محمد خياباني در تبريز به دست عوامل حكومت در 1299.
24 شهريور- مرگ ميرزا تقي رفعت (شاعر) در 1299.
25 شهريور- مرگ عبدالله توكل (مترجم) در 1378.
26 شهريور- مرگ قاتير محمد (قاچاق و رهبر قيامهاي روستايي) در 1298.
27 شهريور- مرگ سيدمحمدحسين شهريار (شاعر) در 1367.

مهر(خزل):
1 مهر- تولد حسين منزوي (شاعر) در 1325.
2 مهر- مرگ احمد جميل (شاعر) در باكو به سال 1356.
4 مهر- مرگ بلبل محمدوف (خواننده) در باكو به سال 1340.
5 مهر- تولد امير حسين فردي (نويسندة كودكان) در 1328. تولد كمال تبريزي (فيلمساز) در تبريز به سال 1338.
6 مهر- مرگ ميرجلال پاشايف (نويسنده و اديب) در باكو به سال 1357.
9 مهر- مرگ كلنل محمدتقي خان پسيان به دست عوامل حكومت در 1300. مرگ علي آقا واحد (شاعر) در باكو به سال 1344.
11 مهر- مرگ عمران صلاحي (طنزنويس) در 1385. تولد سليمان ثاني (آخوندوف) (نويسنده) در شوشا به سال 1254.
13 مهر- انتشار نخستين شمارة روزنامة «انجمن» ارگان انجمن ايالتي آذربايجان در تبريز به سردبيري ميرزاعلي اكبرخان در 1285.
14 مهر- اعتصاب سراسري در تبريز و درخواست خروج حاجي ميرزا كريم امام جمعه از شهر در 1285. اعطاي لقب سردار ملي به ستارخان و سالار ملي به باقرخان توسط انجمن ايالتي آذربايجان در 1287.
19 مهر- مرگ حسين خان باغبان مارالاني (مجاهد مشروطه) در صحنه نبردهاي تبريز به سال 1287 شمسي.
20 مهر- پيروزي مجاهدان تبريز به رهبري ستارخان پس از چهار ماه مبارزه در 1287. امضاء قرارداد گلستان ميان ايران و روسيه و جدا شدن مناطقي از آذربايجان همچون باكو، شكي، قره باغ و گنجه و ملحق شدن آنها به روسيه.
22 مهر- تولد سيدرضا حسيني (مترجم و فرهنگ نويس) 1305. صدور قطعنامة شمارة 874 شوراي امنيت سازمان ملل متحد در 1372  در مورد قره باغ كه در آن شوراي امنيت، طرفين را به «خودداري از هرگونه اعمال خصمانه و هرگونه مداخله اي كه قاعدتاً منازعه را گسترش داده و صلح و امنيت را در منطقه خدشه دار خواهد كرد» فراخواند.
25 مهر- تولد ميرعلي سيدوف (اديب و نويسنده) در ايروان به سال 1297.
27 مهر- مرگ عاشيق آباك در 1326. تولد شوكت علي اكبرووا (خواننده) در باكو به سال 1301.

آبان (قيروْو):
3 آبان- مرگ مهندس غلامرضا اماني (فعال آذربايجاني) و دو برادرش در اثر سانحة رانندگي به سال 1387. مرگ عباس ميرزا (شاهزاده و حاكم آذربايجان) در 1212.  
4 آبان- مرگ يحيي آرين پور (نويسنده و مورخ) در تهران به سال 1364.
5 آبان- مرگ حيدرخان عمواوغلو (انقلابي و مبارز) در 1300. تولد ميرزا ابراهيموف (نويسنده) در روستاي اووه سراب به سال 1290.
6 آبان- اشغال شهر زنگلان توسط نيروهاي ارمني در 1372.
8 آبان- صدور قطعنامة شمارة 884  شوراي امنيت سازمان ملل متحد در 1372  كه در آن «اشغال ناحية زنگلان و شهر گوراديز، حمله به شهرها و بمباران مناطقي از قلمرو جمهوري آذربايجان» محكوم شده و شورا خواستار «عقب نشيني يك جانبه نيروهاي اشغالگر از ناحية زنگلان و شهر گوراديز» شد.  
10 آبان- مرگ آيت الله سيدمحمدعلي قاضي طباطبايي (امام جمعة تبريز) در واقعة تروريستي در 1358.
19 آبان- مرگ صفر قهرمانيان (مبارز) در تهران به سال 1381.
20 آبان- تولد بالاش آذراوغلو (شاعر) در باكو به سال 1300.
21 آبان- مرگ رضا روزبه (دانشمند و اديب) در 1352.
22 آبان- مرگ عاشيق حسين بوزآلقانلي در 1320.
25 آبان- مرگ آيت الله علامه سيد محمدحسين طباطبايي (مفسر) 1360.  مرگ ستارخان سردار ملي در 1293. مرگ علامه محمدتقي جعفري در قم به سال 1377.
29 آبان- برگزاري كنگرة خلق آذربايجان (مجلس مؤسسان)در تبريز 1324. تولد فريدون ابراهيمي (دادستان كل حكومت ملي آذربايجان) در آستارا به سال 1299.
30 آبان- تولد فكرت اميروف (آهنگساز) در گنجه به سال 1301.

آذر (اوْخ آتان):
2 آذر- مرگ غلامحسين ساعدي (نويسنده) در پاريس به سال 1364.
4 آذر- مرگ جبار باغچه بان در 1345.
6 آذر- مرگ حسن بيگ زردابي (روزنامه نگار و اديب) در باكو به سال 1286.
7 آذر- مرگ ميرزا شفيع واضح (شاعر) در تفليس به سال 1231.
10 آذر- تولد نگار خياوي (شاعر) در 1339.
16 آذر- مرگ عاشيق اسلام يوسفوف در1347.
20 آذر- تولد عاشيق پناه پناهوف در 1305.
21 آذر- تشكيل حكومت ملي آذربايجان در تبريز به سال 1324. سرنگوني حكومت ملي آذربايجان توسط نيروهاي ارتش پهلوي در 1325. درگذشت حيدر عليف رئيس جمهوري آذربايجان در 1382. تولد رضا براهني (شاعر و نويسنده) در 1314.
22 آذر- تولد رشيد بهبودوف (خواننده) در 1294. تولد دكتر محمدتقي زهتابي (نويسنده و فعال سياسي) در 1302. برگزاري مراسم سوزاندن كتابهاي تركي در تبريز به دستور حكومت پهلوي در 1325.
24 آذر- مرگ حبيب ساهر (معلم و شاعر) در 1364.
29 آذر- مرگ ميرزا حسن رشديه (بنيانگذار مدارس نوين) در 1323.

دي (قارا قيش):
3 دي- تولد ضياء بنيادوف (مورخ) در آستارا به سال 1300.
4 دي- مرگ محمد عارف (اديب) در باكو به سال 1354.
5 دي- تولد رضا ناجي (بازيگر سينما) در تبريز به سال 1321.
7 دي- تولد زينب خانلارووا (خواننده) در 1315.
8 دي- تولد عزيزه جعفرزاده (شاعر و نويسنده) در 1300. تولد نصرت كسمنلي (شاعر) در 1325.
9 دي- صدور فرمان حكومت ملي آذربايجان براي تأسيس دانشگاه تبريز در 1324.
10 دي- روز وحدت آذربايجانيهاي جهان. مرگ جعفر جبارلي (شاعر و نويسنده) در 1313. به دار آويخته شدن ميرزا علي ثقه الاسلام تبريزي و دو پسران علي مسيو توسط روسها در 1290.
12 دي- تولد زليم خان يعقوب (شاعر) در 1328. مرگ دكتر محمدتقي زهتابي (نويسنده و فعال سياسي) در 1377.
13 دي- تولد عاصم اردبيلي (شاعر) (1320 ). مرگ جوادخان زياد اوغلو حاكم گنجه به دست روسها در 1181. تولد غلامحسين ساعدي (نويسنده) در تبريز به سال 1314.
14 دي- مرگ علي نظمي (علي محمدزاده) (شاعر) در باكو به سال 1324.
15 دي- تولد آيت لله سيدمحمدكاظم شريعتمداري (مرجع تقليد) در 1284. مرگ فرهاد آقازاده (شرقلي) (معلم و زبانشناس) در شوشا به سال 1309.
16 دي- اعلام رسمت يافتن زبان تركي آذربايجاني در آذربايجان توسط حكومت ملي در 1324.
18 دي- مرگ احمدبيگ جوانشير (نويسنده) در 1281.
22 دي – تولد دكتر محسن هشترودي (رياضيدان) در 1286.
24 دي- تولد غلامحسين ساعدي (نويسنده) در 1314. تولد آنار (نويسنده) در 1316.
26 دي- ورود نيروهاي ارتش روسيه به تبريز در 1287. مرگ محمدعلي تربيت (نويسنده و شهردار تبريز) در 1318.
27 دي- تولد مدينه گلگون (شاعر) در باكو به سال 1304.
30 دي- كشتار آذربايجانيان در باكو توسط نيروهاي ارتش شوروي در 1368 (قارا يانوار). تولد حميده خانم جوانشير (اديب) در قره باغ به سال 1251.

بهمن (دوْندوران):
1 بهمن- تولد دكتر حسن احمدي گيوي (نويسنده و اديب) در 1306. تولد دكتر اسفنديار قره باغي (آهنگساز و خواننده) در 1322.
3 بهمن- آزادسازي كلبجر از اشغال ارمنيان توسط ارتش آذربايجان در 1372. مرگ جليل محمدقليزاده (نويسنده و ناشر مجلة ملانصرالدين) در باكو به سال 1310. تولد علي توده (علي جوادزاده) (شاعر) در باكو به سال 1302.
5 بهمن- مرگ سعيد سلماسي (شاعر و مجاهدمشروطه) در خوي به سال 1287.
6 بهمن- تصرف ادارات حكومتي همچون گمرك، پست، تلگراف و واحدهاي جنگي تبريز توسط دسته‎هاي مجاهدين در تبريز و آغاز مبارزه با محمدعلي شاه در 1285.
8 بهمن- مرگ سيدحسن تقي زاده (نويسنده، فعال سياسي) در 1348.
11 بهمن- تولد محمدامين رسولزاده (بنيانگذار جمهوري آذربايجان)در 1262. تولد نصير پايگذار (شاعر و معلم) در تبريز به سال  1311.
15 بهمن- تولد داريوش اقبالي (خواننده) در 1329. تولد پروفسور لطفي زاده (لطفعلي عسكرزاده) (فيزيكدان و بنيانگذار منطق فازي) در 1299.
16 بهمن- مرگ ميرزا جعفر توپچي باشوف (شاعر و شرقشناس) در 1247. تولد قارا قارايف (آهنگساز) در باكو به سال 1296.
17 بهمن- مرگ حميده خانم جوانشير (اديب) در باكو به سال1333.
19 بهمن- مرگ موسي خياباني (مبارز) در درگيري با نيروهاي دولتي در 1360.
21 بهمن- مرگ عاشيق شمشير در 1358. تولد جليل محمدقليزاده (نويسنده و ناشر مجلة ملانصرالدين) در نخجوان به سال 1244.
22 بهمن- مرگ بهمن ميرزاي قاجار (شاهزاده و نويسنده)در 1262. تولد بهرام منصوروف (نوازنده) در باكو به 1289.
25 بهمن- مرگ مهدي باكري (رزمنده) در جبهة جنگ با عراق 1363. مرگ بختيار وهابزاده (شاعر) در 1387.
27 بهمن- مرگ اسماعيل اميرخيزي (مجاهد مشروطه و نويسنده) در 1344.
28 بهمن- اشغال سد سرسنگ در كنار رود ارس توسط نيروهاي ارمني در 1371.
29 بهمن- قيام مردم تبريز عليه رژيم پهلوي در 1356.

اسفند(بايرام):
1 اسفند- مرگ فكرت اميروف (آهنگساز) در 1362. تولد كريم باقري (فوتباليست) در 1352. امضاء قرارداد تركمنچاي بين ايران و روسيه كه بر اثر آن مناطق ديگري از قفقاز همچون ايروان و نخجوان به روسيه ملحق و جدايي كامل آذربايجان قفقاز مسجل شد. مرگ نادعلي همداني (نويسنده) در تهران به سال 1387.
2 اسفند- تولد عاشيق يدالله عوض پور در 1317. روز جهاني زبان مادري. مرگ دده كاتيب (شاعر) در 1387. تولد بؤيوك آقا ميرزا زاده (نقاش) در باكو به سال 1299.
3 اسفند- مرگ حميد باكري (رزمنده) در جبهة جنگ با عراق 1362. كشتار بي رحمانه مردم اورميه به دست آشوريهاي عثماني در 1296.
4 اسفند- تولد حميد آراسلي (لغت شناس و اديب) در گنجه به سال 1287.
6 اسفند- تولد دكتر حميد مولانا (نويسنده و استاد دانشگاه) در تبريز به سال 1315. تولد عبدالله شايق (نويسنده و معلم) در تفليس به سال 1259.
7 اسفند- قتل عام زنان و كودكان آذربايجاني در شهر خوجالي قره باغ توسط ارمنيان در 1370  (فاجعة خوجالي).
8 اسفند- مرگ عاشيق اسد 1329. بروز درگيريهاي قومي ميان آذربايجانيان و ارمنيان در شهر سومگاييت به تحريك روسها در 1366.
9 اسفند- مرگ بهزاد بهزادي (فرهنگ نويس) در 1386.
10 اسفند- تولد عمران صلاحي (طنزنويس) در 1325.
11 اسفند- تولد احمد بيگ جوانشير (نويسنده) 1206. اعتصاب سراسري كارگران و كارمندان گمرك و پست آذربايجان در اعتراض به بلژيكيها در سال 1285. تولد ميرحسين موسوي (نخست وزير) در 1320.
13 اسفند- تولد فخرالدين فخرالديني (عكاس و نقاش) در 1311. تولد سعيد سلماسي (شاعر و مجاهد) در سلماس به سال 1261.
15 اسفند – مرگ محمدامين رسولزاده (بنيانگذار جمهوري آذربايجان) 1335. خروج هميشگي ستارخان از تبريز و حركت به تهران در 1288. مرگ عاشيق علعسگر در 1304. مرگ نگار رفيع بيگلي (شاعر) در 1359.
18 اسفند- مرگ ميرزا عبدالرحم طالبوف (انديشمند و نويسنده) در تيمورخانشورا به سال 1289. تولد قمر الماس زاده (بالرين) در باكو به سال 1293.
20 اسفند- مرگ سيد احمد كسروي (مورخ و نويسنده) در تهران به سال 1324.
21 اسفند- تولد فرهاد فخرالديني (آهنگساز و رهبر اركستر) در 1316. تولد سليمان رستم (شاعر و نويسنده) در باكو به سال 1284.
22 اسفند- مرگ قاچاق نبي در 1274. مرگ عليرضا نابدل (مبارز) به دست مأموران حكومت پهلوي در سال 1350. مرگ غمگسار (عليقلي نجفوف) (شاعر) در تفليس به سال 1297.
23 اسفند- تولد اقرار عليف (مورخ) در باكو به سال 1302. مرگ بابك خرمدين (قهرمان ملي آذربايجان) در سامراء به سال 216.
25 اسفند- تولد عاشيق شمشير در 1271. تولد پروين اعتصامي (شاعر) در تبريز به سال 1285. تولد عاشيق اسلام يوسفوف در 1271. مرگ ابوالحسن اقبال آذر (خواننده) در 1349. مرگ مهدي تجلايي (رزمنده) در جبهة جنگ با عراق در 1363.
29 اسفند- تولد جعفر جبارلي (شاعر و نويسنده) در 1277. تولد عباس بارز (عباس اسلامي)(شاعر) در 1300.
30 اسفند- تولد صمد وورغون (شاعر و نمايشنامه نويس) در 1284.


1. همة تاريخها به هجري شمسي است.

حاميان محيط زيست آذربايجان


بالاجا خوخان - اوشاقلارین